Eyjan Innlent - miðvikudagur, 5. ágúst, 2009 - 08:18
Afleiðingar fólksflótta taldar hættulegastar en ekki fjallað nægilega um það í áliti Seðlabanka
Mesta hættan við Icesave-samningana liggur í því hversu mjög skuldabyrði landsmanna mun þyngjast ef fólk flýr land í stórum stíl. Þetta er meðal þess sem fram kemur í áliti Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands um Icesave-skuldbindingarnar, sem kynnt var fjárlaganefnd í gær.
Þróun fólksfjölda á Íslandi getur haft mikil áhrif á landsframleiðslu og þar með skuldabyrði vegna Icesave-samninganna. Í minnisblaði Seðlabanka Íslands og greinargerð fjármálaráðuneytisins er ekki fjallað um þær afleiðingar sem fólksflutningar til útlanda gætu haft í för með sér og áhrif þeirra á hagvöxt. Þetta segir í áliti Hagfræðistofnunar HÍ um þessar tvær framangreindar skýrslur.
Álitið var kynnt fjárlaganefnd Alþingis í gær. Með álitið undir höndum mun nefndin funda áfram um ríkisábyrgð á Icesave á morgun og vonast formaður hennar til að hægt verði að koma málinu til umræðu í þinginu á mánudag eins og stefnt er að, samkvæmt frétt Morgunblaðsins í dag.
Fram kemur í álitinu að mesta hættan liggi í því ef efnahagshremmingarnar sem við glímum nú við verða til þess að fólk flytji úr landi í stórum stíl. Slíkt myndi minnka landsframleiðslu og þyngja skuldabyrðina enn frekar á þeim sem eftir sitja.Í álitinu kemur fram nokkur gagnrýni bæði á álit Seðlabanka Íslands á sama máli og greinargerð fjármálaráðuneytisins. Umfjöllun um ýmsa óvissuþætti vanti, að miklu leyti sé horft fram hjá þeim neikvæðu áhrifum sem Icesave-skuldbindingarnar geta haft á hagvöxt og ekki sé lagt kerfisbundið mat á áhættuþætti.
Steingrímur: Hnekkir ekki heildarmyndinni
“Þetta hnekkir ekki í neinum atriðum heildarmyndinni sem hefur legið fyrir, heldur þvert á móti staðfestir hana,” segir Steingrímur J. Sigfússon, fjármálaráðherra, í samtali við Fréttablaðið í dag.
Umfjöllun um hugsanlegan fólksflótta sé til dæmis ekki ný af nálinni, og vitanlega myndi hann þyngja róðurinn fyrir þá sem eftir sætu. “Það er eitthvað sem allir hafa vitað og oft hefur verið rætt um. Það tengist ekki bara Icesave heldur almennt þessu áfalli,” segir Steingrímur.
Fram kemur í álitinu að greiðslubyrði af Icesave-láninu myndi velta á því hversu greitt aðgengi íslensk stjórnvöld hefðu að erlendu lánsfé á endurgreiðslutímanum. Greiðslubyrðin yrði þung ef aðgengi að lánsfé yrði erfitt.
“Einhverjir myndu nú draga þá ályktun í beinu framhaldi að þar væru komin sterk rök fyrir því að þetta Icesave-mál þyrfti að vera með einhverjum hætti úr úr heiminum,” segir Steingrímur við Fréttablaðið. Það sé ein af grunnforsendum þess að Ísland öðlist traust og trúverðugleika á fjármálamörkuðum að leysa slík deilumál.
Gylfi Magnússon: Kaupmáttur áfram mikill
Gylfi Magnússon, viðskiptaráðherra, telur ekki mikla hættu á fólksflótta í stórum stíl. Í morgunfréttum Ríkisútvarpsins sagði hann að ekki væri sérstök ástæða til að hafa miklar áhyggjur af spám um kaupmáttarrýrnum og fólksflótta. Verulegur samdráttur hafi orðið í nágrannalöndunum og því ætti fólksflótti ekki að verða verulegt áhyggjuefni.
„Ég myndi ekki lýsa áhrifunum sem verulegri lífskjaraskerðingu vegna þess að stærðargráðan er ekki slík,” segir Gylfi. „Síðan verður að hafa í huga að lífskjör á Íslandi voru með þeim allra bestu í heimi. Þannig jafnvel þótt kaupmáttur rýrni um nokkur prósent þá er kaupmátturinn meðal Íslendingsins ennþá með því allra besta í heimi.”