Hvítbók.is

Sendið ábendingar á hvitbok@hvitbok.vg

Brottfluttir
1.1.-1.5.09 5105
Atvinnulausir
Í dag 15,825
<< Til Baka Senda á Facebook

skrifað 5.ágúst 2008

af heimasíðu Björgvins Sigurðssonar viðskiptamálaráðherra í ágúst í fyrra:

5. ágúst 2008

Þegar KB banki opnaði útibú í Lúxemborg fyrir nokkrum árum óraði líklega
engan fyrir því hve vel íslensku fjármálafyrirtækjunum ætti eftir að ganga
við að hasla sér völl á erlendri grundu. Ævintýralega vel er kannski rétta
orðið yfir það.

Kjarkur, þor og góð þekking íslensku útrásarmannanna skilaði meiri árangri
hraðar við fjárfestingar erlendis en hægt var að sjá fyrir og víkingurinn
hefur vakið athygli á alþjóðavísu. Ekki síst þegar lagt er saman við aðra
útrás Íslendinga erlendis í verslun, iðnaði og þjónustu ýmiskonar.

Auðvitað skortir ekki úrtölur eða þá sem telja sig knúna til að tala útrás
og fjárfestingarævintýri Íslendinga erlendis niður. Þannig eru nú
hlutirnir einu sinni og því er það mikilvægt nú þegar hægir tímabundið á
útrásinni vegna þrenginga á erlendum mörkuðum að halda frábærum árangri
þessara flaggskipa atvinnulífsins okkar ríkulega til haga. Þetta eru okkar
voldugustu fyrirtæki og nokkrar af helstu undirstöðum efnahagskerfis okkar
til lengri tíma.

Í árslok 2006 má ætla að hlutdeild fjármálafyrirtækja hafi numið um 10% af
landsframleiðslu og verðmæti útflutnings þekkingar og þjónustu um 60
milljörðum. Í fyrra komu 52% af tekjum viðskiptabankanna erlendis frá og
þótt erlendar tekjur vátryggingafélaga séu enn ekki svipur hjá sjón miðað
við viðskiptabankanna stefnir þróunin þar í sömu átt. Þessar staðreyndir
sýna svo ekki verður um villst að útrás fjármálageirans hefur orðið
afgerandi þýðingu í okkar efnahagslífi.

Íslensku bankarnir hafa sums staðar sætt nokkurri gagnrýni undanfarið
erlendis. Sérstaklega fyrir að vera ekki nógu burðugir og um of háðir
skammtímafjármögnun. Um forsendur gagnrýninnar sem skapaðist vorið 2006
hefur verið fjallað um rækilega, meðal annars af Fredirik Mishkin og
Tryggva Þór Herbertssyni. Niðurstaðan er sú að gagnrýnin var að verulegu
leiti tilhæfulaus. Hinsvegar var ljóst að bankarnir þyrftu að fjármagna
sig betur og til lengri tíma og að koma þyrfti betur á framfæri
upplýsingum um rekstur þeirra.

Samskonar gagnrýni skýtur upp kollinum á nú í kjölfar þeirrar
lausafjárkreppu sem kennd er við undirmálslán. Hún er þó ekki einskorðuð
við íslenska banka, þar sem vandinn er alþjóðlegur.

Athygli vekur þó að háværasta gagnrýnin kemur frá samkeppnisaðilum
bankanna á erlendum vettvangi. Löngum hafa sérfræðingar Danske bank haft
horni síðu íslensku bankanna en fyrir skemmstu bættust Finnskir bankamenn
í “grátkórinn”.

Aðstoðarmenn Nordea í Finnlandi, Markku Pohojla, gefur til dæmis
opinberlega í skyn að íslensku bankarnir munu fljótlega lenda í miklum
vandræðum. Hann gengur jafnvel svo langt að gera því skóna að íslensku
bankarnir verði ekki til staðar eftir nokkra mánuði. Þessi stóru orð
finnska bankamannsins byggja ekki á neinni greiningu á íslensku bönkunum.
Nýleg ítarleg úttekt á stöðu þeirra og íslenska fjármálakerfisins alls,
eftir þá Friðrik Má Baldursson og Richard Portes, gefur til að mynda
ástæðu til að ætla að staðan tiltölulega góð í alþjóðlegu tilliti.

Gagnrýnin hlýtur því að skoðast í því samhengi að a.m.k. tveir íslenskir
bankar, Glitnir og Kaupþing, hafa hafi sókn inn á markað fyrir sparifé í
Finnlandi, með svipuðum hætti og Landsbankinn hefur áður gert í Bretlandi.
Þessi markaðssókn kemur sér vitanlega illa fyrir Nordea sem til þessa
hefur ekki treyst sér til að bjóða jafn góð kjör og íslensku bankarnir
bjóða.

Ásakanir þessar eru alvarlegar þar sem þær beinast einnig að íslenskum
eftirlitsaðilum, sérstaklega Fjármálaeftirlitinu en einnig að hluta
Seðlabankanum. Ítarleg greining þessara tveggja lykilstofnanna gefa ekkert
annað til kynna en að íslensku bankakerfið sé mjög stöndugt.

Í ofanálag eru innlán Finna í íslenskum bönkum tryggð með
innistæðutryggingum. Að því leiti til sem finnskar reglur þar að lútandi
veita betri réttindi en íslenkar myndu bankar bæta tjón sparifjáreigenda
ef svo ólíklega vildi til að einhverjir bankar kæmust í lausafjárskort.

Því er rétt að halda því til haga sem rétt er þegar reynt er að kasta rýrð
á fjármálastofnanir okkar þegar kreppir að.

Til að fara yfir stöðuna og til að efla samvinnu stjórnvalda og
fjármálafyrirtækja um fjárfestingar erlendis mun Viðskiptaráðuneytið kalla
til fundar með Samtökum fjármálafyrirtækja og Viðskiptaráðs í janúar.
Ætlunin er að skapa varanlegan vettvang fyrir slíkt samstarf og verður
janúarfundurinn fyrsta skrefið í þá átt.”